اول ماه رمضان و آغاز سال عبادی. ان­شاءالله خدای متعال، توفیق عبادت و بندگی شایسته به همه­ی ما عنایت بفرماید. ماه رمضان، به قول سیدبن طاووس که فرمود: محرم، ماه اول سال قمری هست و ماه رمضان، اول سال «عبادی» است. مرحوم آیت­الله میرزاجواد آقای ملکی­تبریزی، روز اول ماه رمضان که می­رسید می­فرمود: دو رکعت نماز شکر بخوانید و سوره فتح را بخوانید که توفیق پیدا کرده و بتوانید به واسطه عبادتی که در این ماه انجام می­دهید بر شیطان غلبه کنید. این ماه، ماه فرصت­های طلایی است.

من در این چند جلسه سعی می­کنم به بعضی از این فرصت­ها اشاره کنم. اولین فرصتی که خداوند متعال به برکت این ماه به همه ما عنایت کرده، تقویت اراده و تصمیم­گیری است. یکی از مشکلات اساسی که امروز جامعه ما با آن دست و پنجه نرم می­کند، ضعف اراده است. طرف وقتی باهاش می­شینی صحبت می­کنی، می­گوید: می­دانم بد اخلاق هستم ولی نمی­توانم ازش جدا بشم. می­دانم کاهلی نماز، بد است… ولی چه­کنم؟! نمی­توانم حاج آقا! افتادیم در این خط دیگر… امروز، افراد مبتلا به گرفتاری­های مختلفی را با اظهار ضعفی که در اراده دارند فقط دارند توجیه می­کنند و حتی پانسمان نمی­کنند این زخم را. ماه رمضان، ماه تقویت اراده است. فرصتی است برای این­که انسان، وقتی در فاصله­ی زمانی محدودی که تعریف می­شود، ده ساعت-دوازده ساعت نخور و نیاشام و مفرداتی را انجام نده و فلان کار را انجام نده این دارد اراده را محکم می­کند و می­تواند تصمیم بگیرد. حالا این عرضی که دارم می­کنم، ممکن است به سیگاری­ها بر بخورد. آدمی که معتاد به سیگار است و می­گویی: آقا! سیگار را بگذار کنار، می­دانی ضرر قطعی دارد برای جسم، چرا نمی­گذاری کنار. و شرعا هم وقتی می­دانی این ضرر دارد، حرام است. خب چرا داری یک حرامی را که می­دانی ضرر قطعی است و کنار نمی­گذاری. در جواب می­گوید: آقا! من نمی­توانم و اراده ندارم که این را بگذارم کنار.

چطور 17ساعت می­توانی هیچی نخوری و نیاشامی و هیچ گناهی را انجام ندهی بعد برای این کار بگویی نمی­توانم. دقیقا مثل این آدم­ها هم مراقبه کردن و مقابله کردن با مساله گناه هم همین طور است. در غیر ماه رمضان نمی­تواند از حرام اجتناب کند که حالا ادعا می­کند این ماه قرار است مرا از «حرام» اجتناب کند. به نظر می­رسد که، این عدم اراده داشتن توامان با غفلت است و بالاخره دست ابلیس این وسط باز است و دارد گربه­رقصی می­کند. به قول آن شاعر گفت:

قیمت هرکاله می­دانی که چیست!      قیمت خود را ندانی، احمقی­ست!

خوب گفته این شاعر. من به یک قضیه و داستانی از رسول مکرم­اسلام(ص) و سیره­ی نبوی اشاره می­کنم که واقعا یک تصمیم و اراده محکم چه سعادتی را برای آدم فراهم می­کند. ما امروز در جامعه دوتا مشکل داریم: یک این­که اولا بعضی­ها قدر خود را نمی­دانند و حد خودشان را هم نمی­دانند. اما ببینید این جوان، در تصمیمی که گرفت چقدر موفق شد.  رسول خدا(ص) با اصحابش از بیابانی بیرون مدینه عبور می­کردند یک وقت دیدند پیغمبر(ص) فرمودند: توقف کنید! الان یک فردی به ما می­رسد که سه روز، توانسته بر شیطان غلبه کند. همه تعجب کردند و منتظر، که الان کسی می­آید که حتما آثار عبادت و زهد و تقوا الان روی سر و صورتش نشسته. آثار عبادت قطعا برش متعین است و همه به دل صحرا چشم دوخته بودند. یک وقت دیدند یک عرب لاغراندامی که چشمانش هم گود افتاده است و با یک شتر نهیف و لاغر هم دارد می­آید، به طرف پیغمبر(ص) دارد می­آید.

یک وقت رفتند پیش پیغمبر(ص) و گفتند: یا رسول الله! این چه­کسی است که شما بشارتش را دادید؟! پیامبراکرم(ص) فرمودند: همین عربی است که دارد به سوی ما می­آید. گفتند: این آقا؟! این کسی است که توانسته سه روز به ابلیس مسلط بشود. رسول مکرم(ص) فرمودند: ظاهرا پرسیده من کجا هستم که فرمودند: بگویید بیاید پیش من. آمد نزد پیامبر(ص) و پیغمبر خدا را… آستانش را بوسید و سلام کرد و ادب کرد و گفت: یا رسول­الله! سه روز تصمیم گرفتم مسلمان بشوم الان شما را پیدا کردم و می­خواهم شهادتین بگویم.

شهادتین را گفت و مسلمان شد و بعد گفت: حالا بفرماید باید چکار کنم؟! پیغمبر(ص) فرمودند: نماز بخوان، روزه بگیر و پول داشتی حج برو، اگر مالی داشتی که مستحق ذکات بود، ذکاتش را پرداخت نما. احکام را به او تعلیم دادند. دست پیغمبر را بوسید و خداحافظ و خداحافظ زد به دل صحرا.

چند لحظه­ای نگذشته بود که یک وقت پیغمبر(ص) فرمودند: کاروان برگردد. چه شده است؟! پیغمبر(ص) فرمودند: آن مرد عرب لاغراندام از دنیا رفته است. شترش رَم کرده است و از پس سر زدش زمین و کشته شد و از دنیا رفت. برویم به تجهیزش برسیم. آمدند، دیدند رسول خدا فرمودند: کسی وارد خیمه نشود و می­خواهم خودم غسلش بدهم.

غسل داد و کفن کرد و بدن را آماده کرد. آمدند جلوی پیغمبر(ص) گفتند: یا رسول­الله! این، هیچ کدام از اعمالی که شما فرمودید را انجام نداد و عمل نکرد و هیچ کاری نکرده است. چطور شما دارید انقدر هزینه می­دهید. بدن را غسل می­دهید و کفن می­کنید و نماز می­خوانید. رسول خدا(ص) فرمودند: فرشته­های زیادی می­بینم که به استقبال بدن این آدم می­آیند و به او سلام و درود می­گویند و با یک دنیا سلام و تهییت دارند وارد بهشتش می­کنند. عجب! این­که یک دانه عمل ندارد در پرونده­اش، چطور به این جایگاه رسیده است؟! پیغمبر(ص) فرمودند: تصمیم گرفت و اراده کرد که قدر خودش را بشناسد و حد خودش را درک کند. با ارده محکم به جایگاه اعلاء رسید.

این درس آموز باشد برای من و شما که ماه رمضان، ماه فرصتی است برای تصمیم و اراده قوی داشتند. به قول امیرالمومنین(ع) در نهج البلاغه که «اَلعالِم مَن عَرَفَ قَدرَه وَ کَفي بِالمَرء جَهلا اِلّا يَعرِفُ قَدرَهُ». ان­شاءالله که قدر و حد خودمان را بدانیم و اراده و تصمیم را در این ماه برای بندگی شایسته فراموش نکنیم.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته