خداوند متعال، بی­ نیازِ بی ­نیاز است ولی این خدای بی­ نیاز، خواسته است که ما در دنیا، دارای صفت سخاوت باشیم تا این که بتوانیم بر اساس این صفت، به دیگران کمک کنیم. یعنی خداوند متعال می­خواهد، آن لطفی که نسبت به بندگانش می­کند، از طریق ما باشد.

به­ خاطر این مسئله هم هست که به شدّت در رابطه با بُخل، هم در قرآن مجید و هم در روایات اهل­ بیت(علیهم ­السّلام) مذمّت شده است. می­فرماید: «اَلَّذینَ یَبخَلوُن وَ یَامُروُنَ ­النّاسَ بِالبُخل». بعضی از انسان­ ها هستند که بُخل می­ورزند نه فقط خودشان بخیل هستند، بلکه دیگران را هم امر به بُخل می­کنند. «وَ یَکتُموُنَ ما آتاهُمُ اللهُ مِن فَضلِه» «و خودشان را مخفی می­کنند تا خیرشان به کسی نرسد». تعبیر خدا این است: «عذاب دردناکی برای کافرین آماده کرده ­ایم».

در روایات ما، از «بُخل» تعبیر به «عار» شده است. هم­چنین تعبیر به «ذلّت» شده است. روایت دارد: «کسی که بخل بورزد به مالش، انسانی است که ذلیل است» . اگر کسی ذلّت می­خواهد، بُخل بورزد. لذا می­فرماید: اگر می­خواهی بخیل باشی، نسبت به دینت بخیل باش! نه نسبت به پولت. سعی کن از دینت چیزی کم نکنی و از ثروتت ببخشی.انسان­ هایی که بتوانند از اموال خود در قالب انفاق، در قالب قرض خرج کنند، به نتیجه می­رسند.

لذا می­بینید چقدر در قرآن کریم آمده است که: « وَ مِمّا رَزَقناهمُ یُنفِقوُن». امر به انفاق شده است. یا در قالب صدقه دادن. کسانی که نیازمندند و واقعاً صدقه به آن­ها می­رسد. در قالب دادن خمس و ذکات و حتّی در قالب دادن قرض. «مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللّهَ قَرْضاً حَسَناً» تاکید شده که بیایید به خدا قرض دهید. لذا روایت دارد که وقتی شما پولی را قرض می­دهید، اوّل در دست خدا قرار می­گیرد.

امیرالمؤمنین(علیه­السّلام) می­فرمایند: «عَجَبتُ لِلبَخیل» من تعجّب می­کنم از انسان بخیل «یستعجل الفقر الذی منه هرب» دقیقاً از چیزی که فرار می­کند، با عجله به سوی او می­شتابد. بخیل از چه فرار می­کند؟! از فقر فرار می­کند. بُخل می­ورزد که فقیر نشود. حضرت می­فرمایند: چنین کسی، به سرعت به سمت فقر حرکت می­کند. «و یفوته الغنى الذی إیاه طلب». «بُخل می­ورزد که ثروتمند و بی ­نیاز بشود، ولی سریع فقیر می­شود» بیش­تر به سمت فقر می­رود تا سمت غنا و بی ­نیازی. و ثروت را از دست می­دهد. «فیعیش فی الدنیا» پس چگونه در دنیا زندگی می­کند؟! «عیش الفقراء». زندگی ­اش در دنیا، زندگی فقیرانه است. ولی در روز قیامت «و یحاسب فی الآخرة حساب الأغنیاء» با او، محاسبه ­ی انسان­ های ثروتمند می­کنند. فقر، گریبان او را می­گیرد. نتیجه­ ی این کار، خسران زده در دنیا و آخرت است. لذّت کمک به فقرا و نیازمندان را نچشیده، به سمت فقر حرکت کرده و خداوند نیز در آن دنیا، محاسبه­ ی انسان­ها ثروتمند و توانگر با او می­کند.

بیایید در این ایّام زیبا، از خداوند متعال بخواهیم ما را مصداق انسان­ های بخیل قرار ندهد.