از آن­جايي كه در ماه مبارک رمضان قرار گرفته­ ايم، ماه عبادت و بندگي است و به تعبيري ماه اميرالمؤمنين(سلام الله عليه) است، بهترين بيان و سخن و كلام،  كلام اميربيان است و از آنجایی كه شهادت حضرت در اين ماه قرار گرفته و اين ماه به اميرمؤمنان انتساب دارد، فكر مي­كنم در همه­ ی مجالس و محافل بايد سخن، سخن اميرمؤمنان باشد مخصوصاً از كتاب شريف و نوراني نهج البلاغه كه كلمات نوراني حضرت، درس اخلاق و درس تربيت و درس سازندگي است.

از جمله­ ی بيانات حضرت علي كه مرحوم  سيد رضي(اعلي­الله­مقامه) در نهج البلاغه آورده و بعضي از بزرگان شرح­ هايي بر اين پيام نوراني حضرت فرموده اند، من در اين چند برنامه خدمت علاقمندان و عاشقان حضرتش و روزه­ داران بزرگوار تقديم مي­كنم.

جمله مشتمل بر هشت صفت است كه ان­شاءالله عزيزان، در صورت توجه كامل، اين بيان را بگيرند و به ديگران نيز منتقل كنند. بيان حضرت با اين عبارت شروع مي­شود.

حكمت 123  ـ «طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِى نَفْسِهِ» ـ

خوشا به حال آن کسی كه پيش خودش، خود را کوچک ببيند. يكي از صفات برجسته اخلاقي صفت تواضع است و در مقابل صفت بسيار خطرناک تكبر است. به همان اندازه كه تكبر منشأ مفاسد اخلاقي است و به تفسير بعضي از بزرگان اخلاق، ام­الامراض است. در مقابل صفت تواضع هم يكي از بهترين صفاتي است كه مولّد سجایای اخلاقي ديگر مي­باشد. اگر بگوييم تكبر زمينه ­ساز كفر است بايد در مقابل بگوييم: تواضع زمينه­ ساز سعادت آدمی است.

كلمه طوبي كلمه ­اي است كه در عرب بيشتر به كار مي­رود و شايد ساده­ ترين تعبير براي اين واژه عبارت «خوشا به حال او» مي­باشد.

معمولاً ما اين تعبير را كجا به كار مي­بريم؟! جايي كه شخصي نعمتي دارد و ما فاقد آن نعمت هستيم و با یک صفاي باطني به او مي­گوييم: «خو شا به حال او» كه همچين صفتي را دارا مي­باشد و همچين فضيلتي را دارد و ما نداريم.

معمولا در چنين جايي از اين واژه استفاده مي­شود. وجود مبارک اميرالمؤمنين نيز در جاهايي از اين واژه استفاده فرموده ­اند. مانند اينجا كه فرموده­ اند: «طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِى نَفْسِهِ». «خوشا به حال كسي كه خود را ذليل بداند و خود را کوچک بداند و مردم او را بزرگ بدانند».

چقدر فرق است بين اين دو تفكّر كه شخص خودش را بزرگ ببیند و در نظر مردم کوچک باشد. جدّاً خوشا به حال كسي كه خود را کوچک ببيند و لكن مردم او را با ارزش بدانند.

در اين رابطه چون ماه مبارک رمضان است، در دعاي روز هفدهم ماه مبارك رمضان، مرحوم سيّد بن طاوس یک تعبير قشنگ دارد.  

«اللَّهُمَّ لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ أَبَداً». «خدايا! ما را یک آن(به اندازه­ ی یک چشم چرخاندن) به خودمان وامگذار». چون سقوط انسان، همان موقعي است كه انسان را به خود وا مي­گذارند. خدايا مرا به حال خودم وا مگذار. «وَ فِي نَفْسِي فَذَلِّلْنِي». «خدايا در نفسم خودم را ذليل  و کوچک ببينم». «وَ فِي أَعْيُنِ النَّاسِ فَعَظِّمْنِي». «خدايا در ديدگاه مردم من را بزرگ بدان تا مردم مرا بزرگ بدانند».

اين یک درس است از وجود مبارک اميرمؤمنان(علیه­السّلام) كه اجمال آن، اين شد كه: «طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِى نَفْسِهِ».  «خوشا به حال كسي كه خودش را کوچک بداند».

وَ صَلّي اللهُ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطّاهرين